مقالات

آشنایی اجمالی با نهج البلاغه

از زمانی که شریف رضی در سال 400 هجری قمری جمع و تدوین نهج البلاغه را به پایان رسانید تا امروز بیش از هزار سال از عمر این کتاب شگفت انگیز در حوزه ی فرهنگ اسلامی می گذرد و از آن پس، توجه اندیشمندان و معرفت پژوهان رشته های مختلف اسلامی از ادب گرفته تا تاریخ، اخلاق، عرفان، حکمت، کلام، سیاست ومدیریت به این کتاب به عنوان یکی از مهمترین منابع قابل استفاده و قابل تامل جلب شده است. اهمیت ویژه ی این کتاب که سرشار از دیانت، حکمت، معرفت، عقلانیت و همه ي کمالات انسانی است. شخصی که پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) او را جان خویش معرفی نمود و از او به عنوان یار و یاور خویش نام برد. علی (علیه السلام)شخصی عظیم و بیکران بود که دوست و دشمن از او به خوبی یاد می کنند.

ابن سینا یکی از بزرگترین متفکران وصاحبنظران اسلامی در مورد شخصیت امام (علیه السلام)این چنین می گوید:" و برای این بود که شریف ترین انسان و عزیزترین انبیاء وخاتم رسولان (صلی الله علیه وآله) چنین گفت: با مرکز حکمت و فلک حقیقت و خزانه ی عقل، امیر المومنین:" یا علی ٌ اذا رَاَیت النّاس یَتَقَّربون الی خالقهم بانواع البر تَقَرَّب انت اله بانواع العقل تسبقهم"

گفت: ای علی، چون مردمان در تکثر عبادت رنج برند، تو در ادراک معقول رنج بر تا بر همه سبقت گیری، و این چنین خطاب را جز چون او بزرگی راست نیامدی که او در میان خلق چنان بود که معقول در میان محسوس، لاجرم چون با دیده ی بصیرت عقل مدرک اسرار گشت همه ی حقایق را دریافت و برای این بود که گفت: " لو کشفت الغطاء مازاددت یقینا" اگر پرده برداشته شود، بر یقین من افزوده نگردد.

ابن ابی الحدید شارح نهج البلاغه و از علما و متفکرین اهل تسنن این چنین می گوید: " امتیازات انسانی علی (علیه السلام)از لحاظ عظمت و جلال و شهرت در آن حدّ اعلا است که شرح کردن و بحث و تفضیل دادن آنها ناروا وبیهوده است....... من چه بگویم در حق مردی که دشمنانش نتوانستند عظمت ها و فضایل او را منکر شوند و همه ی آنان به برتری شخصیت او اعتراف نمودند. تا آنجا که عمر بارها گفت: لولا علی ٌ لهلک عمر.

اما بعد دومی که مورد توجه قرار می گیرد خود کتاب نهج البلاغه است، کتابی که سرشار از فصاحت و بلاغت است. آبشخور نثر فصیح و سخن بلیغ می باشد، تمام خطباء و سخنرانان به او اقتدا نموده و از آئین گفتارش وام گرفته اند و خطبای عالم، پوینده ی راه و پیرو سبک و سیاقش می باشند.

لذا نهج البلاغه کتابی است که هم از نظر زیبایی ظاهری، بلاغت و فصاحت و هم از نظر مفاهیم عالی انسانیت، معرفت، عقلانیت، مسائل ماورالطبیعه، مسائل حکومت و زمامداری، دنیا و آخرت سرآمدهمه ی کتاب ها می باشد.

آری نهج البلاغه کتابی است که دین و دنیا را به هم پیوسته و دنیا و آخرت را در هم ادغام کرده تا اهالی این کره خاکی بدانند که نه دین داران، حق دارند دنیا را رها کنند و نه دنیا مداران از دین خدا بی نیازند و نه شیفتگان زرق و برق این عالم خاکی از سفر به آخرت معافند و نه کاروانیان آخرت.

 می توانند دنیا را نادیده بگیرند، بلکه دنیا خانه عبور و آخرت خانه قرار و استقرار است و انسان معتدل و کمال جو چاره ای ندارد که از دنیا برای آخرت توشه برگیرد و این جا را جای کشت و آنجا را جای درو بشناسد و به این نظام غیرقابل تغییر الهی پای بند باشد.
 



نوشته شده توسط: خانم نقوی در تاریخ: 1395/06/19 9:12 PM
نام  
پست الکترونیک
متن پیام  
تصویر امنیتی